Adana Boşanma Avukatı

Adana'da boşanma avukatı arayışı çoğu zaman tek bir sorudan doğar: evlilik bitecekse haklarım nasıl korunur? Boşanma; yalnız evliliğin sona ermesi değil, çocukların velayeti, nafaka, tazminat ve ortak malların paylaşımı gibi yıllarca sürecek sonuçların aynı anda belirlendiği bir süreçtir. Tayyipoğlu Hukuk Bürosu olarak, Adana avukat sıfatıyla bu sayfada anlaşmalı ve çekişmeli boşanmanın şartlarını, delilleri, mali sonuçları ve Adana Aile Mahkemelerindeki işleyişi sade bir dille özetliyoruz.

Boşanma avukatının rolü nedir?

Boşanma davasını avukatsız açmak hukuken mümkündür; ancak aile hukukunda yapılan bir hata çoğu zaman sonradan düzeltilemez. Dava dilekçesinde ileri sürülmeyen bir vakıa, süresinde bildirilmeyen bir delil ya da protokole yazılmayan bir hak, karar kesinleştikten sonra yeniden tartışılamayabilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.74 uyarınca boşanma davası açmak için vekâletnamede özel yetki bulunması gerekir.

Avukatın bu süreçteki başlıca görevleri şunlardır:

• Olayları dinleyip hangi boşanma sebebinin ve hangi taleplerin ileri sürülebileceğini değerlendirmek,
• Anlaşma mümkünse protokolü, çocukların ve tarafların menfaatini gözeterek eksiksiz hazırlamak,
• Çekişmeli davada dilekçeleri, delil listesini ve tanık bildirimini süresinde sunmak,
• Tedbir nafakası, geçici velayet ve 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma taleplerini ivedilikle ileri sürmek,
• Karara karşı istinaf ve temyiz yollarını takip etmek; boşanma sonrası mal rejiminin tasfiyesine hazırlanmak.

Anlaşmalı boşanma ve protokol

Türk Medeni Kanunu (TMK) m.166/3'e göre evlilik en az bir yıl sürmüşse, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi hâlinde evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bunun için hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumuna ilişkin düzenlemeyi uygun bulması gerekir. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanmaya karar verilir.

Anlaşmalı boşanmanın en önemli belgesi protokoldür. İnternetten alınan hazır metinler çoğu zaman eksik kalır ve sonradan yeni uyuşmazlıklara yol açar. İyi hazırlanmış bir protokolde en az şu konular açıkça yer almalıdır:

• Çocukların velayeti ve diğer ebeveynle kişisel ilişkinin gün, saat ve tatil dönemlerine göre takvimi,
• İştirak ve varsa yoksulluk nafakasının miktarı, ödeme günü ve yıllık artış esası,
• Maddi ve manevi tazminat talepleri; ödenecekse miktarı ve vadesi ya da karşılıklı feragat,
• Taşınmazlar, araçlar, banka hesapları, borçlar ve ziynet eşyalarının paylaşımı,
• Ortak konutun kimde kalacağı ve eşyaların teslimi.

Protokolde açıkça feragat edilen haklar, kural olarak sonradan dava konusu yapılamaz. Bu nedenle imzadan önce her maddenin sonuçlarının anlaşılması gerekir. Ayrıntılar için anlaşmalı boşanma davası yazımıza göz atabilirsiniz.

Çekişmeli boşanma ve boşanma sebepleri (TMK 161–166)

Eşler boşanmada ya da sonuçlarında uzlaşamazsa çekişmeli boşanma davası açılır. Davanın kanunda sayılan bir boşanma sebebine dayanması ve bu sebebin ispat edilmesi gerekir. Kanun, özel boşanma sebepleri ile genel boşanma sebebini ayrı ayrı düzenlemiştir.

Özel boşanma sebepleri

• Zina (TMK m.161): Dava hakkı, boşanma sebebinin öğrenilmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zinadan itibaren beş yıl geçmekle düşer. Affeden eşin dava hakkı yoktur. Ayrıntı için zina nedeniyle boşanma yazımıza bakabilirsiniz.
• Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m.162): Aynı süreler (öğrenmeden itibaren altı ay, her hâlde beş yıl) uygulanır; affeden eş bu sebebe dayanamaz.
• Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m.163): Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu nedenle onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse dava açılabilir.
• Terk (TMK m.164): Eşin ortak konutu haklı bir sebep olmadan terk etmesi ve ayrılığın en az altı ay sürmesi gerekir. Terk edilen eşin istemiyle hâkim veya noter tarafından ihtar yapılır; dava ancak ihtardan iki ay sonra açılabilir. Diğer eşi ortak konutu terke zorlayan veya dönmesini haklı sebep olmadan engelleyen eş de terk etmiş sayılır. Ayrıntı için terk nedeniyle boşanma davası yazımız yol gösterir.
• Akıl hastalığı (TMK m.165): Ortak hayatın diğer eş için çekilmez hâle gelmesi ve hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla tespiti gerekir.

Genel sebep: evlilik birliğinin temelinden sarsılması

Uygulamada "şiddetli geçimsizlik" olarak bilinen TMK m.166/1, en sık başvurulan sebeptir. Sürekli hakaret, ilgisizlik, ekonomik baskı, aile bireylerine saygısızlık, güven sarsıcı davranışlar ve ortak yaşamın gereklerini yerine getirmeme bu kapsamda değerlendirilir. Davacının kusuru daha ağırsa davalı davaya itiraz edebilir; ancak itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin devamında korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir (TMK m.166/2).

TMK m.166/4 ise ayrı bir imkân tanır: boşanma davası reddedilmiş ve ret kararının kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçtiği hâlde ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemiyle evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Davanın süresi hakkında genel bilgi için çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer yazımızı inceleyebilirsiniz.

Deliller ve hukuka uygunluk

Çekişmeli boşanmada sonucu çoğu zaman iddiaların ağırlığı değil, delillerin gücü belirler. Her taraf, dayandığı vakıaları ispat etmekle yükümlüdür. Delillerin dilekçeler aşamasında eksiksiz bildirilmesi önemlidir; sonradan delil göstermek usul kuralları nedeniyle sınırlıdır.

Boşanma davalarında sık kullanılan deliller şunlardır:

• Olayları bizzat gören veya duyan tanıkların beyanları,
• Eşler arasındaki mesajlar, e-postalar ve sosyal medya paylaşımları,
• Kolluk tutanakları, darp ve adli tıp raporları, hastane kayıtları,
• Banka kayıtları, otel kayıtları gibi mahkeme aracılığıyla getirtilebilen resmî kayıtlar,
• Daha önce verilen koruma kararları ve ceza dosyaları.

HMK m.189/2 uyarınca hukuka aykırı elde edilen deliller dikkate alınamaz. Eşin telefonuna gizlice casus yazılım yüklemek, şifresini kırarak hesaplarına girmek veya ortak konut dışında gizli kayıt yapmak hem delilin değerlendirilmemesine hem de özel hayatın gizliliği ve haberleşmenin gizliliğine ilişkin suçlar nedeniyle ceza soruşturmasına yol açabilir. Yargıtay, ani gelişen bir saldırı anında başka türlü ispat imkânı bulunmayan kayıtları bazı dosyalarda değerlendirmiştir; ancak bu istisnalar somut olaya göre değişir. Delil toplamadan önce hukuki görüş almanız sizi korur.

Velayet ve nafaka (özet)

Boşanma kararıyla birlikte hâkim, çocuğun üstün yararını esas alarak velayeti düzenler ve velayet kendisine verilmeyen ebeveynle kişisel ilişki takvimi belirler (TMK m.182). Dava süresince tedbir nafakası (TMK m.169), boşanmadan sonra iştirak nafakası (TMK m.182) ve şartları varsa yoksulluk nafakası (TMK m.175) gündeme gelir.

Bu konuların ayrıntısı ayrı sayfalarda ele alınmıştır: velayet ölçütleri, sosyal inceleme raporu ve velayetin değiştirilmesi için velayet ve nafaka davaları; nafaka miktarı, artırımı ve icrası için Adana nafaka avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Maddi ve manevi tazminat (TMK 174)

Boşanmanın mali sonuçlarından biri tazminattır ve kusur değerlendirmesi burada belirleyicidir.

• Maddi tazminat (TMK m.174/1): Mevcut veya beklenen menfaati boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eş, kusurlu eşten uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Eşin sağladığı ekonomik destekten ve güvenceden yoksun kalmak bunun tipik örneğidir.
• Manevi tazminat (TMK m.174/2): Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş, kusurlu olan diğer eşten manevi tazminat olarak uygun miktarda para isteyebilir. Şiddet, aldatma, ağır hakaret ve aşağılama bu kapsamda değerlendirilir.

Miktar; tarafların sosyal ve ekonomik durumu, kusurun ağırlığı ve hakkaniyet ölçüsüne göre hâkim tarafından takdir edilir. Tazminat talebi boşanma davasında ileri sürülmezse, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde ayrı dava ile istenebilir (TMK m.178). Bu sürenin kaçırılmaması önemlidir.

Mal rejiminin tasfiyesi ve ziynet eşyası

1 Ocak 2002'den sonraki dönem için, eşler başka bir rejim seçmemişse yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Evlilik süresince çalışma karşılığı edinilen mallar, kural olarak tasfiyede paylaşıma konu olur; evlilikten önce sahip olunan mallar, miras ve bağış yoluyla edinilenler ise kişisel mal sayılır. Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer.

Mal rejiminin tasfiyesi (katılma alacağı, değer artış payı, katkı payı) boşanma davasından ayrı bir davadır. Boşanma davasıyla birlikte açılabilse de, boşanma kararı kesinleşmeden tasfiye hakkında hüküm kurulamaz. 2002 öncesi edinimlerde mal ayrılığı rejiminin kuralları uygulandığından, edinim tarihlerinin doğru tespiti sonucu doğrudan etkiler. Ayrıntılar için mal paylaşımı davası sayfamıza göz atabilirsiniz.

Düğünde takılan takılar ise ayrı bir talep konusudur. Yargıtay uygulamasında, aksine bir anlaşma veya yöresel bir âdet ispat edilmedikçe kadına takılan ziynetler ile kadına özgü ziynet eşyaları kadının kişisel malı kabul edilir. Ziynetlerin diğer eşte kaldığının veya onun tarafından bozdurulduğunun ispatı önemlidir; bu konuda tanık ve fotoğraf gibi deliller erken aşamada toplanmalıdır.

6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbirleri

Boşanma süreci bazen ciddi gerilim ve şiddet riski taşır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca şiddet gören ya da şiddet tehlikesi altında bulunan kişi lehine aile mahkemesi hâkimi önleyici tedbirlere, mülki amir ve acil durumlarda kolluk ise koruyucu tedbirlere karar verebilir.

Başlıca önleyici tedbirler şunlardır: şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılması, korunan kişiye ve konutuna yaklaşmaması, iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi, silahını kolluğa teslim etmesi. Tedbir kararı için şiddetin ispatı aranmaz; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ivedilikle karar verilir. Tedbire aykırı davranış, kanunda öngörülen zorlama hapsine yol açar. Koruma kararı, boşanma davasının açılmasına bağlı değildir.

Adana'da boşanma davası süreci

Boşanma davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Görevli mahkeme aile mahkemesidir; Seyhan, Çukurova, Yüreğir ve Sarıçam'da yaşayanlar için davalar genellikle Adana Aile Mahkemelerinde görülür. Aile mahkemesi bulunmayan ilçelerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Boşanma davaları için zorunlu arabuluculuk aşaması yoktur.

1. Ön görüşme ve değerlendirme: Evliliğin süresi, çocuklar, gelirler, mallar ve deliller birlikte ele alınır; anlaşmalı ya da çekişmeli yol belirlenir.
2. Dava dilekçesi veya protokol: Talepler, boşanma sebebi ve deliller dilekçede ya da protokolde açıkça yazılır; dava UYAP üzerinden açılır.
3. Geçici önlemler: Gerekirse tedbir nafakası, geçici velayet, kişisel ilişki ve ortak konuta ilişkin ara karar talep edilir.
4. Dilekçeler ve ön inceleme: Cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı verilir; ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konuları belirlenir.
5. Tahkikat: Tanıklar dinlenir, kayıtlar getirtilir, velayet tartışmalıysa sosyal inceleme raporu ve gerekirse sosyal ekonomik durum araştırması yaptırılır.
6. Karar ve kanun yolu: Karara karşı Adana Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf, ardından şartları varsa Yargıtay'da temyiz yoluna gidilebilir.
7. Kesinleşme ve tescil: Kesinleşen karar nüfus kaydına işlenir; boşanma sonrası mal rejiminin tasfiyesi ve nafaka icrası gibi adımlar başlar.

Anlaşmalı boşanma çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanabilirken, çekişmeli davaların süresi delillere, tanık sayısına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Dava türlerinin karşılaştırması için boşanma davaları sayfamıza, aile hukukundaki diğer konular için aile hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Masraflar ve gerekli belgeler

Boşanma davasında başvuru ve karar harçları ile tebligat, tanık ve bilirkişi giderleri için gider avansı yatırılır. Bu tutarlar her yıl yeniden belirlendiğinden güncel miktarlar dava açılırken hesaplanmalıdır. Mali durumu yargılama giderlerini karşılamaya elverişli olmayan kişiler HMK m.334 uyarınca adli yardım talep edebilir. Avukatlık ücreti ise dosyanın niteliğine göre, yazılı ücret sözleşmesiyle belirlenir.

Genel olarak hazırlanması gereken belgeler şunlardır:

• Kimlik belgesi ve boşanma için özel yetkili vekâletname,
• Anlaşmalı boşanmada taraflarca imzalanmış protokol,
• Gelir belgeleri (bordro, vergi kayıtları), kira sözleşmesi, çocukların okul ve sağlık giderlerine ilişkin belgeler,
• Delil niteliğindeki yazışmalar, raporlar, tutanaklar ve tanık listesi,
• Mal paylaşımı gündemdeyse tapu, araç ve banka kayıtlarına ilişkin bilgiler.

Daha ayrıntılı liste için boşanma için gerekli evraklar yazımızı inceleyebilirsiniz. Av. Didem Tayyipoğlu İspir, Adana boşanma avukatı olarak dosyanızı ilk görüşmeden kararın kesinleşmesine kadar bu adımlar doğrultusunda takip eder.

Sıkça sorulan sorular

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; avukat-müvekkil ilişkisi kurulmasına yönelik bir davet niteliği taşımaz ve Türkiye Barolar Birliği meslek kuralları ile reklam yasağına uygun olarak hazırlanmıştır. Her dosya kendine özgü olduğundan hukuki işlem yapmadan önce bir avukata danışınız.